'Spanje' literatuur

 

Geinspireerd door een reis door Midden-Spanje, het land van Don Quichot, leek het me een goed idee een aantal toepasselijke boeken te bespreken die ik onderweg las. Natuurlijk begin ik met de klassieker die de reis inspireerde.

# Miguel de Cervantes Saavedra

   Don Quichot

Deze klassieker kan ook nu nog een modern publiek bekoren. De ridder zonder vrees of blaam komt in de verhalen op voor de zwakken, vecht tegen reuzen en verdedigt de eer van zijn schone Dulcinea. In Spanje kun je nog steeds de 16e eeuwse molens bewonderen die Don Quichot tegenkwam op zijn tocht. Ondanks het feit dat het boek honderden jaren geleden geschreven is  heeft het niets aan humor of actualiteit ingeboet. Het is wel een verhaal waar je ruim de tijd voor moet nemen. Zoals mijn vriend die er nu al twee jaar, met tussenpozen, in aan het lezen is!

# Manuel Vazquez Montalban

  Tahiti ligt bij Barcelona

Pepe Carvalho is de vaste detective in Montalban's boeken. Ze spelen in het Barcelona van vlak na de val van dictator Franco. Pepe houdt van mooie vrouwen, drank en bekijkt de zaken nogal eigenzinnig. De sfeer van dit boek is licht surrealistisch. Geen wonder met het Dali museum zo dicht bij de stad! (in Figueras). Ik vond dit verhaal een verademing in de brij van detectives vanwege de geheel eigen toon die de schrijver aanslaat. Bovendien hou ik erg van Barcelona, en die stad is een tweede hoofdpersoon in Montalban's boeken.

# Gilbert Sinoue

  Het Saffieren boek

Een fantastische historische roman in de sfeer van de Da Vinci Code. Drie mannen zijn op zoek naar het saffieren boek. Een rabbijn, een monnik en een Arabisch filosoof. Het boek zal antwoord geven op alle vragen van het leven. Samen reizen de mannen heel Midden Spanje door: van Toledo tot Cordoba, van Jerez de los Caballeros tot Leon. Een mysterieuze vrouw (met haar eigen verborgen agenda) begeleidt de mannen. Als lezer word je en passant veel wijzer; Sinoue verweeft de 15e eeuwse geschiedenis op een natuurlijke manier in zijn verhaal. Ook sloot het verhaal heel goed aan op De kathedraal van de zee van Ildefonso Falcones dat ik ook las, dat verhaal speelt zich af in de 14e eeuw. Zo had ik een onderhoudende en informatieve geschiedenisles die me absoluut geen inspanning kostte.

# Ildefonso Falcones

  De kathedraal van de zee

Met enorm veel plezier heb ik dit boek gelezen.
Het verhaal speelt zich af in 14e eeuws Barcelona waar Bernat, een lijfeigene, naartoe vlucht met zijn zoontje Arnau om zijn droevige lot als slaaf van een rijke landeigenaar te ontvluchten. Volgens het gewoonterecht van de stad is ieder een vrij man, mits hij een jaar en een dag onontdekt in de stad kan wonen. Wij volgen daarna het dramatische leven van Arnau. Op jonge leeftijd wordt hij betrokken bij de bouw van de Santa María del Mar, ‘de kerk van en voor het volk’. Hij sluit vriendschap met Joan, een volksjongen. Het gaat Arnau voor de wind, mede door een groep Joodse handelaars die in Barcelona de geldleners zijn en waarvan hij de kinderen behoedt voor een lynchpartij. Zij leren hem hun vak. Joan wordt een toegewijd lid van de Inquisitie en moet kiezen tussen zijn vriendschap voor Arnau en de trouw aan zijn overtuiging. De liefde tussen Arnau en twee zeer verschillende vrouwen maakt het verhaal extra smeuiïg. Verder krijgt de lezer op een plezierige manier en goed gedoseerd veel interessante historische feiten over de stad Barcelona en het Spanje in de 14e eeuw te horen.

In de Volkskrant onderzocht Maarten Steenmeijer enkele weken geleden het fenomeen thracul zoals hij dat noemt. Dat woord staat voor de genres thriller-histórico-religioso-aventurero-cultural oftewel cultureel-historisch-religieuze avonturenthriller. Ik spreek dan toch liever van bibliothriller; een verhaal waar een manuscript of artefact de rode draad van het verhaal is. Thracul doet mij iets teveel denken aan een horrorverhaal. En dat is Kathedraal van de zee beslist niet, alhoewel sommige passages (die van de Inquisitiepraktijken bijvoorbeeld) wat plastisch beschreven zijn. Ik vind ook niet echt dat dit verhaal onder de noemer 'thriller' valt, alhoewel het spannend genoeg is, en een zoektocht naar een manuscript is ook niet aan de orde. Geen thracul of bibliothriller, wel een prima historische avonturenroman.
Het artikel van Steenmeijer is zeker informatief. Hij behandeld de populaire Spaantalige thrillers van onder anderen Zafon, Navarro, Sierra, Rosales en Falcones die ook tot het genre behoren. Voor het boek van Falcones heeft hij helaas weinig waardering; hij vindt het verhaal wat braaf. Daar kan ik wel een beetje in mee gaan, maar dat neemt niet weg dat ik het een goed verteld, lineair (fijn als je op vakantie bent, dan heb je geen behoefte aan ingewikkelede constructies), historisch verantwoord en meeslepend verhaal vind.
Falcones deed 4 jaar over het schrijven van het boek. Van oorsprong is hij advocaat en bezocht hij als hobby een schrijversschool. Vervolgens moest hij leuren bij een aantal uitgeverijen voordat het boek in Spanje een bestseller werd. We mogen de redacteuren wel dankbaar zijn dat ze het boek flink hebben ingekort. Eigenlijk was nog dikker en dat was zeker teveel van het goede. Ondanks de afmeting is De kathedraal een heerlijk boek om in je koffer mee te nemen, naar welk vakantieland dan ook.
zie ook mijn pagina over bibliothrillers.

# Iona Hogendoorn

  In het voetspoor van Don Quichot

Een prima reisgids voor ieder die de Don Quichot route wil bereizen. Vol leuke tips en mooie kleurenfoto's. Wij hebben met dit gidsje in de hand veel kleine stadjes, molens en musea bezocht; onder andere het huis van Dulcinea, de gevangenis waar Cervantes zijn straf voor belastingschuld uitzat en natuurlijk de molens van Campo de Criptana. Wat betreft de praktische gegevens scoort deze gids niet erg hoog; we misten af en toe handige openingstijden en dergelijke.

Bekijk foto's van deze reis op mijn reiswebsite.

# Karin Anema

  De weg naar Villarbon

Karin Anema is een reislustige Nederlandse journalist die eerder boeken schreef over Mexico en Suriname. Dit is een roman over een vrouw die in een verlaten dorp  in Noord-Spanje terechtkomt, waar nog maar een handvol (oude) mensen woont. De burgemeester van het dorp droomt ervan het dorp weer op de kaart te zetten door alle huizen te restaureren in de oorspronkelijke staat. Dat dit een enorm ambitieus plan is, is wel duidelijk, maar zal hij erin slagen?, met hulp van Maria die erfgename is van een van de bewoners?

Het gegeven van deze roman is boeiend genoeg. Toch slaagt Karin Anema niet helemaal in haar opzet er een meeslepend verhaal van te maken, jammer genoeg. Er gebeurt te weinig om de aandacht vast te houden en een aantal personages (de projectmanager en Maria) vond ik ronduit irritant.

Meer Spanje romans:

# Merce Rorodera         Colometa 

# Manuel Rivas              Het timmermanspotlood   (Santiago de Compostella)

# George Orwell            Saluut aan Catalonie

# Jason Webster            Duende- de passie van Spanje   (Andalusie)

# Eduardo Mendoza       De Barcelona trilogie

# Andres Barba             Het zusje van Katia   (Madrid)

# Benito Perez Galdos   Mevrouw Bringas     (Madrid)

# Norman Lewis            Stemmen van de oude zee   (Spaanse kust)

# Lucia Etxebarria          De twee gezichten van de liefde   (Madrid)

# Marijke Arijs                 In een dorpje van La Mancha   (Don Quichot achterna)

# Clarin                           La regenta    (roman uit 1885, in vertaling)

# Antonio Munoz Molina  Strijdlust  (Baskenland)

Verder nog een flink aantal reisverhalen van o.a. Rik Zaal, Cees Nooteboom, mensen met een tweede huis in Spanje, boeken over Gaudi, Picasso en Dali. Teveel om hier op te noemen met titel en auteur. Zelf verder speuren dus!

Midden- en Zuid-Amerika

# Santiago Roncagliolo

  Aprilrood      (Peru)

Fantastische detective die zich afspeelt in Peru, in de nadagen van de terroristische groep Sendero Luminoso (Lichtend Pad). In Europa weten we veel te weinig van de impact die deze periode heeft gehad op de oorspronkelijke inwoners van Peru, de indigenas. De hoofdpersoon is de onzekere Felix Chacaltana, adjunct-districtsofficier van justitie in Ayacucho. Hij is eenzaam, mist zijn dode moeder voor wie hij nog steeds de tafel dekt, en is erg verlegen naar vrouwen toe. Als hij een aantal gruwelijke moorden moet onderzoeken komt hij voor een aantal bizarre ontwikkelingen te staan. De sfeer in het boek is vervreemdend, het lijkt af en toe of je in Het proces van Kafka zit te lezen. Ik denk dat die sfeer erg goed getroffen is. Bizar en realistisch tegelijkertijd. Roncagliolo is een nog erg jonge schrijver die scripts, kinderboeken en journalistiek werk op zijn naam heeft staan. Hopelijk kunnen we meer romans van hem verwachten.

# Donna M.Gershten

   De kus    (Mexico)

Dit boek kocht ik in de ramsj en het is beslist geen miskoop. Het is het verhaal van Guadeloupe Magdalena Molina Vasquez die haar lvensverhaal aan haar kleindochter verteld, zittende op het dak van haar huis in Sinaloa, Mexico. Ze heeft een boeiend en rijk leven gehad, veel tegenslag gekend en ellende. Maar aan het eind van haar leven is ze tevreden met wat ze bereikt heeft. Een beetje storend is het gebruik van veel onvertaalde Spaanse uitdrukkingen.

Een heerlijk verhaal over een sterke Mexicaanse vrouw dat doet denken aan de boeken van Laura Esquivel (Rode rozen en tortilla's).

# Isabel Allende

  Ines, vrouw van mijn hart     (Spanje, Mexico, Chili)

Hoera, eindelijk weer een ouderwets goede Allende. Ik was afgehaakt na haar uitstapje naar de jeugdliteratuur die ik bizar slecht geschreven vond.

Maar gelukkig is dit een verhaal waar je je heerlijk in kunt verdiepen. Het speelt rond de overmeestering van Midden- en Zuid- Amerika door de Spanjaarden in 1537 en is gebaseerd op het leven van Ines Suarez, die meereisde in het kielzog van de Spaanse conquistadores. Een geweldig verhaal vol hartstocht, moed, bloed, zweet, ontberingen en passie. Ook besteedt Allende aandacht aan de positie van de oorspronkelijke bewoners van het continent.  Een aanrader voor ieder die een romantisch verhaal met een 'bite' wil lezen.

# Luis Alberto Urrea

   The Hummingbird's daughter     (Mexico)

Ook gebaseerd op een waar gebeurd verhaal, namelijk het levensverhaal van Teresa Urrea, de tante van de schrijver. Een vrouw wier leven in het teken stond van haar onverklaarbare helende krachten, zeg maar een soort Mexicaanse Jomanda. Toch is het een ontroerend relaas van een vrouw die, zonder het te willen, aanbeden wordt door de armen en zieken in haar omgeving. Urrea schildert een liefdevol portret van haar. Er zit ook een avontuurlijk element in, het was een roerige, revolutionaire tijd waarin Teresa leefde. De schrijver stak meer dan 20 jaar onderzoek in dit boek, en dat leverde een erg leesbare en boeiende roman op.

# Isabella Tree

  Sliced Iguana     (Mexico)

Een bundel reisverhalen die de moeite waard zijn vanwege het inzicht dat de schrijfster geeft in de historische verbanden en cultuur van de Mexicanen. Ze toont veel respect voor de oorspronkelijke bewonders van het land, en trekt op met zeer uiteenlopende types: sjamanen, Maya's, religieuzen en jongeren. Het boek is vertaald in het Nederlands als Gehakte hagedis. Isabella Tree (1964) woont in West-Sussex, Engeland. Haar vorige boek Islands in the Clouds: Travels in the Highlands of New Guinea (1996) werd genomineerd voor de Thomas Cook Travel Award. Zij schreef eveneens The Ruling Passion of John Gould (1991) en was de winnares van de Travelex Travel Writers Awards 1999.

# Charles C.Mann

  1491; de America's voor Columbus  (de America's)

Een alternatieve geschiedenis van het Amerikaanse continent waar nu eens de nadruk wordt gelegd op de plek van de oorspronkelijke bewoners van het continent: de indigenas, de native americans, de maya's en andere inheemse volkeren. Tijdens een bezoek aan Yucatán, overdonderd en betoverd door de Maya-ruïnes, werd het Charles Mann in alle omvang duidelijk dat Columbus in 1492 een hemisfeer met mensen en culturen betrad die in alles verschilde van de ons toen bekende werelddelen

De flaptekst: "In 1491 woonden er waarschijnlijk meer mensen in Amerika dan in Europa. Grote steden als Tenochtitlán hadden stromend water en bezaten prachtige botanische tuinen. In Mexico verbouwden precolumbiaanse Indianen maïs volgens zeer geavanceerde teelttechnieken. De Inca's hadden het grootste rijk in de toenmalige wereld opgebouwd, groter dan de Ming-dynastie of het Ottomaanse Rijk. Totdat de Europeanen met hun ziektes hier een einde aan maakten.
1491 maakt voor eens en voor altijd duidelijk dat de geschiedenis van Amerika zeker niet begint met Columbus, die in 1492 op een van de Bahama's voet aan wal zette. Charles C. Mann schreef een heldere en levendige synthese van wat door historici, geografen en archeologen de afgelopen dertig is ontdekt over de prestaties en het lot van de oorspronkelijke inwoners van Amerika. Hij ontkracht op overtuigende wijze talloze mythen en neemt de lezer mee naar de intrigerende, hoogontwikkelde wereld van onder meer de Inca's, Azteken en Maya's." Mann schrijft voor Science en The Atlantic Monthly.

Meer Spanje en Zuid-Amerika literatuur?

 

 #Zie mijn essentiele Zuid-Amerika literatuur


 

 

  literatuur uit alle windstreken