In maart 2006 verscheen het Berber nummer van literair tijdschrift Passionate met een schat aan informatie over en primaire teksten van auters van Berber afkomst, zeer de moeite van het aanschaffen waard als je meer over ze wilt weten!

****

Van de Rotterdamse Najoua Bijjir verscheen eindelijk haar langverwachte opvolger van El Weswes (zie verder op deze pagina), Fantasma. Het is volgens uitgever van Gennep een sprankelende roman over een jonge vrouw die voor zichzelf moet leren kiezen. Izzie is de vriendin van de beroemde zanger Cheb Rimi. Ze leidt een luxeleven met hem. Maar Rimi is onvoorspelbaar en vertoont machogedrag. Op de vooravond van hun huwelijk staat Izzie voor de keuze; accepteerd ze Rimi's gedrag of moet ze een andere keuze maken?

Binnenkort een recensie van dit boek op deze pagina.

****

Een verhaal uit de stad Damsko

Een roman van Hassan Bahara

Ik ontving een email van de schrijver Hassan Bahara waarin hij me de terechte vraag stelt waarom zijn boek niet op deze pagina genoemd word. Tsja, je mist wel eens wat, maar bij deze dan. Overigens kreeg ik van uitgever van Gennep (Leon bedankt!) onlangs een recensie exemplaar, dus binnenkort een recensie op deze plaats. Het boek verschijnt in 2007 in een midprice editie.

korte inhoud:

Kader Zeroual is zeventien en zit in de vierde klas havo van het HVZ-college. Hij is een goede leerling, maar sinds een aantal maanden maakt hij problemen: hij verzuimt lessen op school, hangt blowend rond met zijn vrienden, krijgt ruzie met zijn chef in de supermarkt en heeft regelmatig woorden met zijn vriendin Louazna. Wanneer zij vraagt wat er met hem aan de hand is, weet Kader niets te zeggen. Thuis heerst ook stilte. Kader ligt op bed en kijkt naar een documentaire over het leven van rapper Tupac Shakur. Is hij vermoord of zou zijn dood in scène gezet zijn? Op school wordt Kader op zijn gedrag aangesproken door zijn mentrix. Zij vraagt hem of hij zijn vader kan vragen bij haar langs te komen. Deze vraag brengt Kader in het nauw en hij weet niet hoe hij moet reageren. Nog meer zwijgen lijkt het beste. Totdat de bom barst op een schoolfeest en hij op sleeptouw wordt genomen door zijn oude jeugdvriend Ricky Martinez en meegesleurd wordt in een wereld die dagelijks geïdealiseerd wordt in talloze videoclips, maar die in werkelijkheid verre van romantisch blijkt te zijn.
" Een verhaal uit de stad Damsko is een visionaire en meeslepend vertelde roman over het leven van een jonge scholier. Afkomstig uit een migrantengezin waarin onverschilligheid en gevoelsarmoede overheersen en zonder enige binding met de stad waarin hij is geboren en getogen, is Kader Zeroual een tragische figuur die steeds meer en meer inziet in wat voor een kleine en armoedige wereld hij met zijn vrienden leeft, maar die niet in staat is zijn beperkingen te overwinnen."

Hassan Bahara heeft een website waar je meer informatie over hem en zijn boek kunt krijgen:

www.hassanbahara.nl. Overigens heeft Hassan een nieuw boek op stapel staan, de uitgever hoopt het in het voorjaar 2007 op de markt te brengen.

De nieuwe roman van Naima El Bezaz is uit!

de flaptekst van De Verstotene

De Marokkaanse Mina groeide op in een wereld vol taboes, waar uiterlijke schijn belangrijker was dan de liefde van een moeder voor haar kind. Mina hunkerde naar warmte en erkenning, en kreeg het bijna allemaal: een man, een goede baan en een huis in een prestigieuze buurt. Maar na hun vakantie in New York wordt ze verlaten door haar vriend, moet ze verhuizen naar een kleine woning, en stort ze op haar werk in. Ze voelt zich verstoten, uit zowel de westerse samenleving als uit de allochtone gemeenschap waarin ze is opgegroeid. Om de leegte en de voortdurende eenzaamheid van haar nieuwe bestaan achter zich te laten, gooit ze zicht op de lichamelijke liefde en verliest zich het grootste verbod: haar passie voor een joodse man.
Dit is Naima's derde en meest controversiële roman. De sekspassages gaan verder dan in Minnares van de duivel, de maatschappijkritiek is onomwonden fel. De islam, het jodendom, antisemitisme en alles wat anders is dan wat de maatschappij wil of zelfs accepteert, is er ongecensureerd en hartstochtelijk in verwerkt. Naima zelf: 'Taboes zijn er om doorbroken te worden.'

Ik ben erg nieuwsgierig naar dit boek!!

Uitgeverij Contact: 'De verstotene is Turks Fruit voor Marokkaans Nederland.'

De langverwachte     Abdelkader Benali

Abdelkader Benali is de auteur van de succesroman Bruiloft aan zee, die werd bekroond met de Geertjan Lubberhuizen Prijs voor het beste romandebuut. Ook werd hij genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs. In Frankrijk werd Bruiloft aan zee 

(dat in tien landen verscheen) bekroond met de Prix du Meilleur Premier Roman Étranger. Benali schreef tevens de succesvolle toneelstukken De Ongelukkige  en Yasser,  en publiceerde de verhalenbundel Berichten uit Maanzaad Stad.
‘Hij kauwt op elk woord, hij proeft en geniet, dat blijkt uit alles, het plezier spat
 er vanaf’  Hans Goedkoop, NRC Handelsblad

Bruiloft aan zee was mijn eerste kennismaking met deze schrijver en het lezen ervan beviel goed. Het is een licht absurd verhaal: ik zal de scene van de plastic tuinstoelen op het autodak op weg naar Marokko niet snel vergeten.

De langverwachte vraagt veel meer leesinspanning maar je word daarvoor ruimschoots beloond. Het verhaal bevat bovennatuurlijke elementen. Levenloze dingen als jurken komen tot leven en worden bijna personages in het boek. Een ongeboren baby vertelt het verhaal, hij is de 'langverwachte' uit de titel. Het lezen van dit boek is een waar avontuur dat je van Marokko via Arizona naar Nederland voert. En je moet nergens raar van opkijken!  Als deze dingen je aanspreken moet je De langverwachte zeker lezen!

Dit jaar (2007) verscheen de nieuwe roman van Benali Feldman en ik.

(top)

Paravion     Hafid Bouazza
Samen met Abdelkader Benali is Bouazza Nederlands meest literaire en succesvolle schrijver met een Marokaanse achtergrond.
'Als ik de meeste critici mag geloven, dan ben ik een Marokkaanse schrijver. Maar ik geloof de meeste critici niet. Volgens andere, welwillende mensen ben ik een Marokkaans-Nederlandse schrijver. Deze aanduiding klinkt echter ongemakkelijk. Zij loopt tegelijkertijd op muil en klomp – en dat loopt verdomd moeilijk. Dan heb je nog de voorzichtige mensen met een hang naar volledigheid (die zijn in de minderheid),
voor wie ik de titel N.S.M.A.N.N. (Nederlandse schrijver van Marokkaanse Afkomst met Nederlandse Nationaliteit) heb verzonnen. Dit is, maatschappelijk gezien, de enige juiste aanduiding, maar je maakt er geen vrienden mee. Het klinkt als een zeldzame ziekte. Het N.S.M.A.N.N.-syndroom. Je komt er de kroeg niet mee in.'
(Hafid Bouazza, Een beer in bontjas)

Hafid Bouazza woonde de eerste zeven jaren van zijn leven in het noordoosten van Marokko, in Oujda, een dorpje dicht bij de grens met Algerije. Zijn moeder is een Algerijnse. In 1977 kwam hij met zijn moeder naar Nederland. Hij studeerde vanaf 1988 Arabische taal- en letterkunde.

Er wordt hem wel verweten dat hij 'wel erg kwistig met dure en oud-Nederlandse woorden strooit' (HN 1998). Zelf zei hij hierover in Het Parool;

Moet ik me als schrijver aanpassen aan een lezer met een woordenschat van 200 stuks? Ik hoop juist op een beetje nieuwsgierigheid. Hoe meer woorden je kent, hoe meer vreugde je hebt.

Bouazza debuteert in 1996 met de verhalenbundel De voeten van Abdullah waarvoor hij de E. du Perronprijs krijgt. In 2001 verscheen de extreem barokke roman Salomon. Bouazza besteedt niet ál zijn tijd aan het schrijven van proza, maar wijdt zich ook aan toneelwerk en het samenstellen van poëziebloemlezingen. In 2003 verscheen zijn laatste roman, Paravion.

Een uitspraak van hem die kan slaan op andere Marokkaanse schrijvers en die hem door andere Marokkanen niet in dank werd afgenomen:

Geen hart kan kloppen in twee oorden tegelijk. Wie in een ander land gaat wonen en verwacht dat alles bij hetzelfde kan blijven, heeft werkelijk niet begrepen wat immigratie is. Ik hoor de moslimbroeders zeggen dat de Marokkanen in Nederland zich moeten emanciperen. Nee, ze moeten individualiseren. Racisme is: mensen over één kam scheren of met elkaar verbinden vanwege hun afkomst. Ik draag mijn afkomst niet als een button op mijn T-shirt. Ik wil ook niet de spreekbuis zijn van de Marokkaanse gemeenschap. Laat om te beginnen iedere Marokkaan maar eens voor zichzelf praten.”

Paravion  recensie volgt nog.....

(top)

Minnares van de duivel     Naima El Bezaz
Een verhalenbundel van een jonge schrijfster die met haar debuut De weg naar het Noorden (1995), over een jonge emigrant, al veel succes had.
Minnares van de duivel   is een sprookjesachtig boek met verhalen die stevig in de Marokkaanse verhalen vertel traditie staan. Ze spelen zich af in Marokko en zwarte magie en het bovennatuurlijke spelen een grote rol. Ook komen er thema's aan de orde zoals de onderdrukking van vrouwen, de regels van de Koran waaraan iedere islamiet zich dient te houden, respect voor ouderen en eer en liefde.
Lalla Rebha, een oudere vrouw met magische krachten, een seherra, is de centrale figuur. Met hulp van djinns of geesten oefent zij haar krachten uit die niet mis zijn en vaak een destructief karakter hebben. Volgens de schrijfster zijn deze krachten nog steeds aanwezig in het Marokko van nu.
Ik vind deze verhalenbundel meeslepend. Bezaz kan goed vertellen en een mystieke sfeer neerzetten. Het verbaasde me wel dat er in de verhalen (in tegenstelling tot bijvoorbeeld het 'moderne' Schnitzelparadijs) een behoorlijke portie sex voorkomt. Dat had ik niet verwacht, maar sex is natuurlijk wel een veel voorkomende menselijke drijfveer. Die expliciete beschrijving van sex was goed voor een kleine rel: toen Bezaz een lezing ging houden voor een vrouwenorganisatie vreesde men voor negatieve reacties en werd de lezing afgezegd.....een beetje hypocriet misschien??

Naima El Bezaz werd in 1974 geboren in Meknès, Marokko. Toen ze vier was,  kwam ze naar Nederland. Ze studeerde rechten in Leiden. Ze debuteerde in 1995 met De weg naar het noorden en kreeg daarvoor de IBBY-prijs. Sindsdien heeft ze een groot aantal verhalen in diverse kranten, tijdschriften en bloemlezingen geschreven.

(top)

Het schnitzelparadijs     Khalid Boudou
Dit boek heb ik met bijzonder veel plezier gelezen. Het is humoristisch, goed geschreven, er zit vaart in het verhaal en doet me meer begrijpen van wat jongeren en Marokkanen in Nederland zoal bezighoud. Vooral de positieve toon staat me aan.
Nordip, de hoofdpersoon is een dromer die van de een op de andere dag besluit iets met zijn leven te gaan doen. Nadat zijn vriendin Tsjoepita hem verlaten heeft heeft Nordip namelijk bijna twee jaar geslapen.. Hij gaat werken in restaurant de Blauwe Gier in Opdeinen waar hij als pannenboy (sopkop zoals ze hem noemen), het laagste van het laagste, aan de slag gaat. Deze positie geeft hem de kans alles en iedereen te observeren en daarbij zijn eigen gedachten te hebben. In het restaurant ( een persiflage op de van der Valk restaurants- het soort humor dat Boudou vaker gebruikt; zijn geboorteplaats Tiel noemt hij bijvoorbeeeld Tiel Aviv-) werken mensen van zeer diverse pluimage. De mooie serveerster Agnes waar Nordip een oogje op heeft. Zijn neef, de zanger Krimo, waar Nordip tegen op kijkt, de kok, de veeghulp, ieder heeft en kent zijn plaats. En allemaal nemen ze Nordip in vertrouwen. Hij is een soort praatpaal voor ze. De grote kracht van het boek is de humor waardoor je regelmatig in lachen uitbarst tijdens het lezen, de flitsende stijl en de aansprekende personages. Van het boek maakte regisseur Martin Koolhoven een geslaagde, gelijknamige film.

Khalid Boudou (1974) is geboren in Tamsamane, Marokko, en woont sinds jaar en dag in Tiel, dat door hem consequent wordt aangeduid als Tiel Aviv. Hij is hoofdredacteur van het Marokkaanse jongerentijdschrift Atarik.nl, won in 1998 de El Hizjra Literatuur Prijs met het verhaal Stemmendans, en trad reeds op tijdens Crossing Border 2000. Er is net een gloednieuwe roman van hem verschenen, De president. Hierin geeft hij op een laconieke en droog komische manier zijn visie op de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland de afgelopen jaren.

(top)

El weswes      Najoua Bijjir
El weswes  betekent achterdocht of paranoia, maar ook innerlijke kracht. De drie meisjes in het boek hebben zeker innerlijke kracht al worstelen ze met allerlei dingen: Kenza met haar moeder en haar wens om een goed kunstenaar te worden tegen de gangbare Marokkaanse opvattting in dat je moet trouwen en kinderen krijgen. Toeria weet eigenlijk niet goed wat ze wil, ze heeft een heleboel vriendjes gehad, maar beslist dat ze met Moenir gaat trouwen, een illegaal met geld, en niet met haar eigenlijke liefde .... En Chadija besluit tegen de gangbare Nederlandse moraal in te gaan en vanwege haar geloof toch een hoofddoek te gaan dragen. Zij ontvlucht uiteindelijk de starre moraal en volgt haar droom door alles op te geven en naar het buitenland te ontsnappen. De band tussen de meisjes is groot, ondanks hun onderlinge verschillen. Alle drie worstelen ze met cutuurverschillen en het beeld waaraan ze als vrouw moeten voldoen.
Dit boek is duidelijk een debuutroman. De personages, vooral de vlam van Kenza, de arrogante Nabil, komen niet erg goed uit de verf. Af en toe is het boek wel erg in opstelstijl geschreven. En ook het wat melodramatische einde doet het boek geen goed. Toch waardeer ik wel wat Najoua Bijjir probeerde te doen: ze schreef een boek in levendige stijl en vraagt zo aandacht voor wat jongeren van deze tijd bezighoudt. Daarin is ze geslaagd, al is het boek geen literair staaltje van vernuft. In 2004 werd haar volgende roman aangekondigd: Fantasia, maar die is, voorzover ik weet, nog niet verschenen.

Ik ben erg benieuwd naar haar tweede poging!

(top)

De dagen van Sjaitan    Said El Haji

Said El Haji (1976) is geboren in Isoefajen, Marokko, en groeide op in Berkel & Rodenrijs. Hij studeerde Nederlandse Letteren aan de Universiteit in Leiden en hij won in 2000 de El Hizjra-aanmoedigingsprijs voor zijn korte verhaal De kleine Hamid.

De dagen van Sjaitan  is zijn debuutroman. Said El Haji was samen met een negental andere schrijvers wereldwijd uitverkozen om deel te nemen aan het International Writing Program aan de University of Iowa in de Verenigde Staten. Dit jaar heeft hij drie maanden lang lezingen en workshops gegeven, deelgenomen aan het universiteitsleven, geschreven en rondgereisd in de Verenigde Staten.

De recensie van De dagen van Sjaitan volgt nog...

Ook van Said El Haji verscheen net een nieuwe roman:

Goddelijke Duivel - Said El Haji
de flaptekst
Op een willekeurige augustusnacht in 2005 vlucht een schrijver van Berberse afkomst zijn huis uit voor ene Zatot de Barbaar, en laat zich op de vleugels van het toeval meevoeren naar een prestigieus instituut in Amerika, de Verenigde Naties der Letteren.
Hij komt in contact met verschillende studenten, die even kleurrijk als problematisch zijn: de Egyptische Ofra Hoentaaz, de Zuid-Koreaan Hyun Moo en de uit Kazachstan afkomstige Fenitsjka Bozhkova. Allemaal zijn ze op de een of andere manier op de vlucht en wanhopig op zoek naar betekenis.
Ook de verteller is op zoek: naar zijn medestudenten, maar vooral naar zichzelf, en het verdriet dat hij nog altijd niet heeft verwerkt: de dood van zijn vader.
Goddelijke Duivel is een ode aan de betekeniszoekende mens, maar het is tegelijkertijd een aanval op de klinkklare onzin die de mensen zichzelf aanpraten en door anderen laten aanleunen.

home