| Benang
is het verhaal van een
jonge, half Aboriginal, die opgevoed wordt door zijn blanke
grootvader. Deze grootvader heeft een uitgesproken idee over
de opvoeding van deze jongen: hij houdt hem ver van alle aboriginal
invloeden, en probeert hem zo blank mogelijk te houden.
Als grootvader stervende is, gaat de jongen, samen met zijn
twee Aboriginal ooms, op zoek naar zijn wortels. Al reizende
hoort hij van zijn ooms verhalen over hun Aboriginal familie.
De correspondentie tussen de grootvader en het Australische
gezag in de persoon van A. O. Neville, de zogenaamde Protector
van Aborigines in West Australië van 1915-1940, over
het 'Aboriginal probleem' in die tijd is een belangrijk onderdeel
van dit boek. De oplossing van dit 'probleem' was volgens
deze beschermheer het scheiden van Aboriginal kinderen van
hun ouders om ze in een totaal blanke omgeving op te voeden,
met alle schadelijke gevolgen van dien. Ook stimuleerde hij
Aboriginals zoveel mogelijk met blanken te trouwen om zo min
mogelijk Aboriginal kenmerken over te houden. Een soort fokprogramma
dus...
Ik vond Benang
een schokkend verhaal. De beschrijving van de manier waarop
de Australische regering, maar vooral de 'gewone' man, omging
met de oorspronkelijke bewoners van het land is onthutsend.
Ik ben bang dat in het moderne Australië een redelijk
groot deel van de bevolking er nu nog net zo over denkt.
Verwacht geen vrolijke toon. Het is een deprimerend boek door
de beschreven problematiek. De ooms zijn degenen die af en
toe een wat lichtere toon aanslaan. Dat neemt niet weg dat
ik het boek een aantal keren opzij moest leggen.
Boeiend is het allemaal wel; het gegeven 'blanke opvoeding'
versus 'Aboriginal leefwijze' levert genoeg spanning op en
is zeer verhelderend beschreven.
Kim Scott is zelf van Aboriginal afkomst
en werd geboren in Perth, West Australië, in 1957. Ondanks
zijn gemengde afkomst is hij door zijn ouders beschermd opgevoed.
Pas toen hij als onderwijzer werkte merkte hij pas hoe erg
Aboriginals gediscrimineerd worden. Hij besloot daar als schrijver
aandacht aan te besteden en de Aboriginals een eigen stem
te geven. Hij is zich ervan bewust dat dit veel verschillende
en soms ook tegenstrijdige stemmen zijn, en dat vind je in
dit verhaal terug.
Kim Scott probeert aan te tonen dat de zogenaamde 'biologische
absorptie' van de Aboriginals totaal mislukt is, en dat de
Australische maatschappij nog steeds de littekens van deze
praktijk draagt. Niet bepaald makkelijke kost.
In 2000 kreeg de schrijver voor dit boek de prestigieuze Miles
Franklin prijs.
Zoals gezegd geen boek voor de doorsnee lezer, ook de experimentele
manier waarop het boek geschreven is niet eenvoudig. De vertelstructuur
is allesbehalve lineair en je moet goed bij de les blijven.
Dit
is geen boek voor lezers die
een luchtig verhaal zoeken, wel erg geschikt voor mensen die
meer willen weten van een interessante, oeroude cultuur die
ondanks alles bloeit en de moeite waard is om je in te verdiepen.
Het kost inspanning om dit boek te lezen maar ik vond het
een bijzondere ervaring.
Mensen die meer willen weten over dit onderwerp: ik kan de
film Rabbit Proof Fence aanraden
over dezelfde periode in de Australische geschiedenis.
Een zeer aangrijpende film naar een waargebeurd verhaal.
|