kim scott benang

Benang   is het verhaal van een jonge, half Aboriginal, die opgevoed wordt door zijn blanke grootvader. Deze grootvader heeft een uitgesproken idee over de opvoeding van deze jongen: hij houdt hem ver van alle aboriginal invloeden, en probeert hem zo blank mogelijk te houden.

Als grootvader stervende is, gaat de jongen, samen met zijn twee Aboriginal ooms, op zoek naar zijn wortels. Al reizende hoort hij van zijn ooms verhalen over hun Aboriginal familie. De correspondentie tussen de grootvader en het Australische gezag in de persoon van A. O. Neville, de zogenaamde Protector van Aborigines in West Australië van 1915-1940, over het 'Aboriginal probleem' in die tijd is een belangrijk onderdeel van dit boek. De oplossing van dit 'probleem' was volgens deze beschermheer het scheiden van Aboriginal kinderen van hun ouders om ze in een totaal blanke omgeving op te voeden, met alle schadelijke gevolgen van dien. Ook stimuleerde hij Aboriginals zoveel mogelijk met blanken te trouwen om zo min mogelijk Aboriginal kenmerken over te houden. Een soort fokprogramma dus...

Ik vond Benang  een schokkend verhaal. De beschrijving van de manier waarop de Australische regering, maar vooral de 'gewone' man, omging met de oorspronkelijke bewoners van het land is onthutsend. Ik ben bang dat in het moderne Australië een redelijk groot deel van de bevolking er nu nog net zo over denkt.
Verwacht geen vrolijke toon. Het is een deprimerend boek door de beschreven problematiek. De ooms zijn degenen die af en toe een wat lichtere toon aanslaan. Dat neemt niet weg dat ik het boek een aantal keren opzij moest leggen.
Boeiend is het allemaal wel; het gegeven 'blanke opvoeding' versus 'Aboriginal leefwijze' levert genoeg spanning op en is zeer verhelderend beschreven.

Kim Scott is zelf van Aboriginal afkomst en werd geboren in Perth, West Australië, in 1957. Ondanks zijn gemengde afkomst is hij door zijn ouders beschermd opgevoed. Pas toen hij als onderwijzer werkte merkte hij pas hoe erg Aboriginals gediscrimineerd worden. Hij besloot daar als schrijver aandacht aan te besteden en de Aboriginals een eigen stem te geven. Hij is zich ervan bewust dat dit veel verschillende en soms ook tegenstrijdige stemmen zijn, en dat vind je in dit verhaal terug.
Kim Scott probeert aan te tonen dat de zogenaamde 'biologische absorptie' van de Aboriginals totaal mislukt is, en dat de Australische maatschappij nog steeds de littekens van deze praktijk draagt. Niet bepaald makkelijke kost.
In 2000 kreeg de schrijver voor dit boek de prestigieuze Miles Franklin prijs.

Zoals gezegd geen boek voor de doorsnee lezer, ook de experimentele manier waarop het boek geschreven is niet eenvoudig. De vertelstructuur is allesbehalve lineair en je moet goed bij de les blijven.

Dit is geen boek voor lezers die een luchtig verhaal zoeken, wel erg geschikt voor mensen die meer willen weten van een interessante, oeroude cultuur die ondanks alles bloeit en de moeite waard is om je in te verdiepen. Het kost inspanning om dit boek te lezen maar ik vond het een bijzondere ervaring.

Mensen die meer willen weten over dit onderwerp: ik kan de film Rabbit Proof Fence  aanraden over dezelfde periode in de Australische geschiedenis.
Een zeer aangrijpende film naar een waargebeurd verhaal.

 
 
  literatuur uit alle windstreken