| Na
het overweldigende succes van haar debuut Slaap in
2004, keken veel lezers reikhalzend uit naar de tweede roman
van Annelies Verbeke. Die is zojuist uitgekomen, met de titel
Reus, en ik moet zeggen, het verhaal was het wachten
waard.
Wat direct opvalt, is het eigenzinnige, komisch-absurde taalgebruik
van Verbeke, wat veel lezers van Slaap erg aantrekkelijk
vonden. Ook deze tweede roman heeft een duidelijk eigen geluid,
en een prettig leesbaar ritme.
Net als Slaap, kent Reus twee hoofdpersonen,
de zussen Hannah en Kim. In Slaap bevonden de hoofdpersonen
zich, door hun extreme slapeloosheid, aan de rand van de samenleving
(samen over straat zwerven als de rest van de wereld slaapt),
de twee zusters in Reus voldoen aan alle maatschappelijke
verwachtingen, zo op het eerste gezicht.
Beide hebben een goede, ietwat aparte, baan, Kim is getrouwd
met ene Wim en Hannah woont samen met een Wim. Kinderen komen
af en toe ter sprake, maar de dertigers zijn er nog niet aan
toe.
Langzaam verschijnen er barstjes in hun tevreden, kalme levens,
veroorzaakt door de drang van de zussen om toch meer te willen,
of goede zaken te willen veranderen. Vooral Hannah voelt zich
ontevreden, verward en teleurgesteld, ze zou blij moeten zijn
(met haar huis, haar baan, haar vriend) maar is dat niet.
De moeder van Hannah en Kim heeft hen in hun kindertijd verlaten,
en dit heeft ze meer gekwetst dan ze aan zichzelf en aan elkaar
willen toegeven.
Steeds vaker duiken er vreemde figuren in het verhaal op,
echte freaks, en gebeuren er vreemde dingen. Uiteindelijk
nemen Hannah en Kim op dramatische wijze de benen naar Australie.
Daar komen ze naast weer een reeks aparte personages met name
zichzelf en ook hun verloren gewaande moeder tegen...
Na lezing blijven er open plekken in het verhaal achter, en
sommige gebeurtenissen zijn onverklaarbaar. Toch heb ik daar,
als lezer, vrede mee, aangezien het leven inderdaad zowel
dodelijk saai als extreem raadselachtig kan zijn. Realiteit
en waanzin, en het spanningsveld daartussen, is het gebied
waarin Annelies Verbeke zich graag beweegt.
In een interview met BOEK Magazine van februari 2006
zei Verbeke dat Reus gezien kan worden als haar kritiek
op 'doorgedreven indivualisme': het voortdurende streven van
de huidige mens naar 'constante vrijheid en zelfontplooiing',
wat echter lang niet voor iedereen haalbaar is. In een breder
verband is het verhaal volgens Verbeke in datzelfde interview
ook een kritiek op 'het grote gelijk van het Westen'.
Deze interpretatie, die de lezer misschien niet direct zelf
zou invallen, tilt het verhaal wel degelijk naar een ander
niveau. Kortom, een verhaal met een diepere bodem dan gedacht
en meerdere lagen die uitnodigen tot discussie. Een waardig
opvolger van Slaap!
Mélanie Schaalma
|