Reus      Annelies Verbeke

door Mélanie Schaalma

Na het overweldigende succes van haar debuut Slaap in 2004, keken veel lezers reikhalzend uit naar de tweede roman van Annelies Verbeke. Die is zojuist uitgekomen, met de titel Reus, en ik moet zeggen, het verhaal was het wachten waard.
Wat direct opvalt, is het eigenzinnige, komisch-absurde taalgebruik van Verbeke, wat veel lezers van Slaap erg aantrekkelijk vonden. Ook deze tweede roman heeft een duidelijk eigen geluid, en een prettig leesbaar ritme.

Net als Slaap, kent Reus twee hoofdpersonen, de zussen Hannah en Kim. In Slaap bevonden de hoofdpersonen zich, door hun extreme slapeloosheid, aan de rand van de samenleving (samen over straat zwerven als de rest van de wereld slaapt), de twee zusters in Reus voldoen aan alle maatschappelijke verwachtingen, zo op het eerste gezicht.
Beide hebben een goede, ietwat aparte, baan, Kim is getrouwd met ene Wim en Hannah woont samen met een Wim. Kinderen komen af en toe ter sprake, maar de dertigers zijn er nog niet aan toe.
Langzaam verschijnen er barstjes in hun tevreden, kalme levens, veroorzaakt door de drang van de zussen om toch meer te willen, of goede zaken te willen veranderen. Vooral Hannah voelt zich ontevreden, verward en teleurgesteld, ze zou blij moeten zijn (met haar huis, haar baan, haar vriend) maar is dat niet.
De moeder van Hannah en Kim heeft hen in hun kindertijd verlaten, en dit heeft ze meer gekwetst dan ze aan zichzelf en aan elkaar willen toegeven.
Steeds vaker duiken er vreemde figuren in het verhaal op, echte freaks, en gebeuren er vreemde dingen. Uiteindelijk nemen Hannah en Kim op dramatische wijze de benen naar Australie. Daar komen ze naast weer een reeks aparte personages met name zichzelf en ook hun verloren gewaande moeder tegen...

Na lezing blijven er open plekken in het verhaal achter, en sommige gebeurtenissen zijn onverklaarbaar. Toch heb ik daar, als lezer, vrede mee, aangezien het leven inderdaad zowel dodelijk saai als extreem raadselachtig kan zijn. Realiteit en waanzin, en het spanningsveld daartussen, is het gebied waarin Annelies Verbeke zich graag beweegt.
In een interview met BOEK Magazine van februari 2006 zei Verbeke dat Reus gezien kan worden als haar kritiek op 'doorgedreven indivualisme': het voortdurende streven van de huidige mens naar 'constante vrijheid en zelfontplooiing', wat echter lang niet voor iedereen haalbaar is. In een breder verband is het verhaal volgens Verbeke in datzelfde interview ook een kritiek op 'het grote gelijk van het Westen'.
Deze interpretatie, die de lezer misschien niet direct zelf zou invallen, tilt het verhaal wel degelijk naar een ander niveau. Kortom, een verhaal met een diepere bodem dan gedacht en meerdere lagen die uitnodigen tot discussie. Een waardig opvolger van Slaap!


Mélanie Schaalma


 
 
  literatuur uit alle windstreken